Głód w okupowanych Oleszkach. Szef MSZ Ukrainy wzywa do pilnej ewakuacji

Co się stało

Minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha napisał 26 września na X, że mieszkańcy okupowanych Oleszek w obwodzie chersońskim głodują i nie mają prawie nic do jedzenia. Powołując się na dostępne informacje, stwierdził, że cywile muszą przetrwać, jedząc trawę i chwasty, a leki, czysta woda, prąd i pomoc medyczna są coraz mniej dostępne. W takich warunkach żyją także dzieci.

Według Sybihy odpowiedzialność za tę katastrofę humanitarną w całości ponosi Rosja, która bezprawnie okupuje miasto. Wezwał ONZ, Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża i inne organizacje, by wykorzystały swoje mandaty i kanały do zapewnienia natychmiastowego, nieskrępowanego dostępu humanitarnego i bezpiecznej ewakuacji wszystkich chętnych.

Ilu ludzi tam zostało

Oleszki leżą na okupowanym lewym brzegu Dniepru, blisko linii frontu. Według szefowej miejskiej administracji wojskowej Tetiany Hasanenko, cytowanej przez portal NV, w samym mieście pozostaje około 2 tys. osób, a w całej gminie i okolicznych wsiach około 6 tys., w tym 182 dzieci. Przed pełnoskalową inwazją w Oleszkach mieszkało około 24 tys. ludzi. Pięć miejscowości w gminie zostało – jak mówi – całkowicie zniszczonych.

Już w czerwcu Misja Monitorowania Praw Człowieka ONZ w Ukrainie informowała, że od 26 maja do miasta nie dotarła żywność, a ostatni sklep spożywczy przestał regularnie działać w styczniu. Misja odnotowała co najmniej 29 zabitych i 54 rannych cywilów w Oleszkach i Hołej Przystani w samym 2026 roku, głównie od dronów krótkiego zasięgu i min. Zaznaczyła przy tym, że nie była w stanie jednoznacznie ustalić odpowiedzialności za poszczególne ataki.

Relacje z miasta

Dziennikarz Ołeh Baturin, który rozmawiał z osobami niedawno wyjechałymi z Oleszek, napisał, że zdarzają się już przypadki śmierci z głodu. Według ich znajomych ludzie gotują i jedzą portulakę z ogródków i prawie nie wychodzą z domów. Doniesień o jedzeniu psów czy szczurów jego rozmówcy nie potwierdzili, ale dziennikarz zastrzegł, że przez słabą łączność, zaminowane drogi i zagrożenie z powietrza mieszkańcy mogą nie wiedzieć, co dzieje się w innej części miasta.

Dlaczego ewakuacja stoi w miejscu

Rzecznik praw obywatelskich Dmytro Łubinec powiedział NV, że Ukraina proponowała zawieszenie broni na czas ewakuacji, a wyznaczeni przedstawiciele obu stron mieli utrzymywać bezpośredni kontakt, lecz Rosja nie wywiązała się z ustaleń. 16 września informował o uzgodnionej procedurze ewakuacji i zweryfikowanej liście 358 cywilów pilnie potrzebujących pomocy. Część mieszkańców – jak mówi – próbuje uciekać pieszo przez zaminowany teren.

Komisarz Praw Człowieka Rady Europy Michael O’Flaherty wezwał 25 września do natychmiastowego lokalnego zawieszenia broni, dostępu humanitarnego i ewakuacji, przypominając, że zgodnie z międzynarodowym prawem humanitarnym Rosja jako mocarstwo okupacyjne musi zapewnić ludności żywność i leki. Sybiha podziękował mu za uwagę, ale dodał: „Ludzie nie przeżyją dzięki słowom zaniepokojenia”.

Co dalej

Chersońska i mikołajowska administracja obwodowa przy wsparciu Wysokiego Komisarza ONZ ds. Uchodźców (UNHCR) urządzają w Mikołajowie centrum tranzytowe dla ewakuowanych na okres jesienno-zimowy. Tylko w ubiegłym miesiącu, według władz obwodu chersońskiego, z niebezpiecznych terenów wywieziono 238 osób, w tym 20 dzieci.