USA proponują rozmowy Ukraina–USA–Rosja w Emiratach. Kijów czeka na termin

Co się stało

25 września prezydent Wołodymyr Zełenski, odpowiadając na pytania dziennikarzy, poinformował, że strona amerykańska zaproponowała przygotowanie trójstronnego spotkania Ukrainy, USA i Rosji na szczeblu technicznym. Jako miejsce rozmów Waszyngton wskazał Zjednoczone Emiraty Arabskie. Kijów czeka teraz, aż Amerykanie zaproponują termin.

Chodzi właśnie o poziom techniczny, czyli o spotkanie zespołów negocjacyjnych, a nie przywódców. Jak zauważa Kyiv Post, propozycja pojawiła się w momencie, gdy Waszyngton zintensyfikował działania dyplomatyczne na rzecz zakończenia wojny.

Stanowisko Kijowa

Minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha powiedział tego samego dnia w wywiadzie dla Ukrinformu, że po stronie ukraińskiej nie ma przeszkód dla takiego formatu i Kijów jest gotów do spotkań. Ich efektem mogłyby być ustalenia w sprawach humanitarnych, różne formy zawieszenia broni, a także szersze ścieżki polityczne.

Zdaniem Sybihy największe szanse na sukces miałoby trójstronne spotkanie przywódców. Wszystko zależy jednak od Rosji, a Kijów – jak podkreślił – nie otrzymał dotąd żadnych sygnałów, że Moskwa jest na to gotowa. Komentując wystąpienie Siergieja Ławrowa w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, minister stwierdził, że nie usłyszał w nim gotowości do pokoju. Ławrow zapowiedział, że Rosja nie wstrzyma działań wojennych na czas negocjacji w jakimkolwiek formacie. Wniosek ukraińskiej dyplomacji: presja międzynarodowa na Moskwę jest wciąż niewystarczająca i trzeba ją wyraźnie zwiększyć.

Dlaczego Emiraty

ZEA gościły już takie rozmowy. Według Kyiv Post rundy trójstronne odbyły się tam w styczniu i lutym, a kolejna – w lutym w Szwajcarii. Czwarta runda, planowana na marzec w Abu Zabi, została przełożona z powodu walk na Bliskim Wschodzie.

Zełenski mówił wcześniej, że Ukraina rozważa trzy możliwe drogi do zawieszenia broni: rozejm energetyczny, rozejm na morzu oraz zaproponowany przez USA format trójstronny.

Zaproszenie Putina na G20

Równolegle Stany Zjednoczone zaprosiły Władimira Putina na szczyt G20 w Miami, zaplanowany na 14–15 grudnia. Zaproszenie ogłosił sekretarz stanu Marco Rubio. Zełenski deklaruje, że jest gotów przyjechać na szczyt i spotkać się z Putinem, jeśli ten się tam pojawi. Kreml nazywał wcześniej takie spotkanie w Miami niemożliwym, a 25 września rzecznik Dmitrij Pieskow stwierdził, że na rozmowy o podróży Putina jest za wcześnie.

Pomysł wywołał spór. Ponadpartyjna grupa 14 amerykańskich senatorów z Rogerem Wickerem i Jeanne Shaheen na czele wezwała prezydenta Donalda Trumpa do wycofania zaproszenia. W liście piszą, że udział Putina w szczycie na terytorium USA grozi legitymizacją rządu, który codziennie atakuje cywilne cele w Ukrainie. Pytają też: jeśli Putin nie zostanie odizolowany, jaki Rosja ma powód, by zgodzić się na zawieszenie broni?

Inaczej widzi to szef niemieckiej dyplomacji Johann Wadephul. Nazwał zaproszenie papierkiem lakmusowym, który pokaże, czy Putin jest gotów do poważnych negocjacji, ale zaznaczył, że do naprawdę poważnych rozmów potrzebne jest też zawieszenie broni. Szefowa MSZ Kanady Anita Anand zapowiedziała, że jej kraj nie zamierza bojkotować szczytu, jeśli Putin się na nim pojawi.

Co dalej

Kolejnym krokiem ma być termin spotkania technicznego, który powinny zaproponować USA. Nie wiadomo, czy Moskwa się na nie zgodzi. Ukraińska dyplomacja podkreśla, że publicznych sygnałów gotowości Rosji do pokoju nie ma, dlatego Kijów stawia na zaostrzenie sankcji i presji politycznej.