„Żeby ludzie wracali, potrzebna jest wizja”. Ukrainki z 23 krajów spotkały się w Lizbonie

Co się dzieje

W ten weekend, 25–27 września, w Lizbonie odbywa się trzecia międzynarodowa konferencja „Ukrainki świata w działaniu: jedność dla zwycięstwa, odbudowy Ukrainy i zachowania tożsamości”. Zorganizowały ją Światowa Federacja Ukraińskich Organizacji Kobiecych (SFUŻO) oraz Stowarzyszenie Ukrainek w Portugalii. Według Ukrinformu bierze w niej udział ponad 100 przedstawicielek społeczności ukraińskich z 23 krajów.

Uczestniczki rozmawiają o tym, jak koordynować pomoc dla Ukrainy, włączać się w jej odbudowę i utrzymywać więź Ukraińców za granicą z ojczyzną.

Co padło na otwarciu

Otwierając konferencję, ambasador Ukrainy w Portugalii Maryna Mychajłenko podkreśliła, że Ukrainki bronią dziś kraju na froncie, trzymają front gospodarczy, prowadzą wolontariat na zapleczu i reprezentują Ukrainę na świecie.

Przewodnicząca SFUŻO Jarosława Chortiani powiedziała, że uczestniczki łączy Ukraina, choć mieszkają w różnych krajach i należą do różnych fal emigracji – dla jednych to pierwsze lub drugie pokolenie za granicą, dla innych już czwarte czy piąte. Zachowanie języka i przekazywanie kultury dzieciom pomaga diasporze nie tracić więzi z Ukrainą. Kolejnym zadaniem jest przeciwdziałanie rosyjskiej dezinformacji: „Zebrałyśmy się tu, by uczyć się, jak mówić prawdę o Ukrainie, żeby usłyszał ją cały świat”.

Przewodniczący parlamentarnej grupy przyjaźni Portugalia–Ukraina Eurico Brilhante Dias zapewnił, że praktycznie wszyscy z 230 posłów portugalskiego parlamentu popierają Ukrainę, a to niemal jednomyślne stanowisko odpowiada nastrojom portugalskiego społeczeństwa. Docenił też wkład Ukraińców w gospodarkę Portugalii.

Wiceminister polityki społecznej Ilona Hawronska przypomniała, że w ukraińskich siłach zbrojnych służy 75 tysięcy kobiet, a większość osób, które wyjechały po pełnoskalowej inwazji, to kobiety z dziećmi. Jednym z głównych celów odbudowy będzie według niej odtworzenie kapitału ludzkiego.

Najważniejsze pytanie: powrót

W kuluarach Chortiani powiedziała Ukrinformowi, że federacja pyta Ukrainki w różnych krajach, czy wrócą, i wiele z nich odpowiada, że tak. „Ale żeby ludzie naprawdę chcieli wrócić, trzeba im pokazać wizję przyszłości. Jaka będzie Ukraina po wojnie?” – mówiła.

Chortiani widzi powojenną Ukrainę jako państwo demokratyczne, oparte na europejskich zasadach samorządności lokalnej. Wśród warunków wymieniła przejrzystą kontrolę wydatkowania pomocy międzynarodowej, w której – jej zdaniem – mogłyby uczestniczyć organizacje ukraińskie za granicą, odbudowę odpowiadającą potrzebom ludzi oraz program dla chętnych do powrotu, którzy chcą wykorzystać doświadczenie zdobyte za granicą. Opowiada się też za pełnoprawnym głosem diaspory we władzach, wskazując na przyjętą już ustawę o wielokrotnym obywatelstwie.

Program

Konferencja obejmuje trzy sesje: o roli Ukrainek za granicą w odbudowie kraju i kapitale ludzkim – z udziałem rządowej pełnomocniczki ds. polityki równościowej Kateryny Łewczenko i dyrektorki Ukraińskiego Funduszu Kobiet Ołesi Bondar; o edukacji medialnej i przeciwdziałaniu dezinformacji – wśród prelegentek jest przewodnicząca ukraińskiej Krajowej Rady ds. Telewizji i Radiofonii Olha Herasymiuk; oraz o zachowaniu tożsamości w warunkach wojny i migracji, integracji bez asymilacji, prawach kobiet i udziale młodzieży. W programie jest też hołd dla poetki i dysydentki Iryny Senyk.

Co dalej

Po konferencji organizatorki chcą przygotować mapę drogową wspólnych działań ukraińskich organizacji kobiecych. Rekomendacje trafią do Sojuszu Diaspory na rzecz Odbudowy Ukrainy, którego współprzewodniczącą jest Chortiani. Liczy ona, że zostaną zaprezentowane na kolejnej Konferencji w sprawie Odbudowy Ukrainy, zaplanowanej na styczeń 2027 roku w Tallinnie.